جعفر الخياط ( مترجم : فرهنگ / تدوين : الخليلى )
37
موسوعة العتبات المقدسة ( مدينة / مكة ) ( مكه و مدينه از ديدگاه جهانگردان اروپايى ) ( فارسى )
گشته و به يادبود اين خليفه ساخته شده است ، و هنگامى كه وهابيان بر مكه مستولى شدند - و پيش از آن كه محمد على پاشا آنان را بيرون راند - اين ساختمان و گنبد آن را منهدم نمودند . همچنين در سمت راست پادگانى كه در آن سربازان شريف مكه قرار دارند ، محلهء « حارةاجياد » قرار دارد كه ساكنين آن ، مردمان فقير و گروهى از خدمتكاران حرم مىباشند . بورخارت مىگويد : نام اين كوچه برگرفته از نام جايى است كه سواران تبّع پادشاه يمن ( كه پيش از اسلام به مكه هجوم آورده بودند ) در آنجا اردوگاه خود را برافراشته بودند ، و از اين رو مىگويد : احتمالًا اين كوچه قديمىترين محلهء مكه است . او سپس به « حارةالصفا » كه در نزديكى خيابان صفا و مروه قرار دارد ، اشاره مىكند و مىگويد : در اين كوچه خانههاى زيبايى است كه معمولًا در موسم حج حاجيان ثروتمند در آن سكونت مىگزينند . او در اشاره به صفا و مروه ، آن را به بازار استانبول تشبيه مىكند ، آن هم بخاطر مغازههاى زيادى كه فروشندگان آن تركان عثمانى و اروپايى بودهاند و اين فروشندگان انواع لباسهاى تركى و شمشيرهاى زيبا و ساعتهاى انگليسى اعلا وقرآنهايى نفيس را به خريداران عرضه مىكردند ، همچنين آشپزان و اغذيه فروشان ترك ، انواع و اقسام اغذيهء تركى را مىفروختند . اينان برخى خوردنيها و شيرينيجات را قبل از ظهر ، و كباب و ديگر اغذيهء ساخته شده از گوشت بريان را براى بعد از ظهر و فرنى را نزديك به غروب به مشتريان خود مىدادند . همچنين در آنجا تعداد زيادى قهوهخانه وجود دارد كه از ساعت 3 بامداد تا يازده شب ، در آن جمعيت موج مىزند ، بورخارت مىگويد : آنچه كه مايهء تعجب است اين است كه چند مغازه به فروش مشروبات الكلى - البته آن هم فقط در شب - مىپردازند ! و يك نوع از اين شراب از كشمش